در اين باب عثمان پرسيده بود از بهترين نويسنده و در پاسخ ، مردم زيد را معرفى كرده بودند . و وقتى كه عثمان از فصيح‌ترين مردم پرسيده بود در پاسخ نام سعيد بن عاص را برده بودند . لذا عثمان دستور داد سعيد بن عاص آيات را تلاوت كند و زيد بنويسد « 1 » . « عسقلانى » سپس ادامه مىدهد : بعدها براى املاء كردن آيات از ابى بن كعب كمك گرفتند . « 2 » و در روايت ديگرى : ابى بن كعب در زمان ابو بكر آيات قرآن را بر كاتبان مصاحف املاء مىكرد و آنان مىنوشتند « 3 » از عطاء روايت شده است كه گفت : هنگامى كه عثمان مصاحف را در يك مصحف جمع كرد به دنبال ابى بن كعب فرستاد . ابى بن كعب آيات را املاء مىكرد زيد بن ثابت آنها را مىنگاشت و سعيد بن عاص هم اعراب‌گذارى مىكرد . لذا اين مصحف بر اساس قرائت ابى بن كعب و زيد ، تدوين شده است « 4 » البته گفته مىشود كه ابى از صحف باقى مانده نزد حفصه كه در زمان ابو بكر نوشته شده بود املاء مىكرد « 5 » . ليكن سخن پيشين از ابو العاليه نادرستى اين سخن را آشكار مىكند . و يا گفته مىشود : ابان بن سعيد بن عاص در زمان عثمان ، مصحف امام را بر زيد املاء مىكرد و بعد در سال 29 ه - درگذشت . اما اين مطلب هم درست نيست ؛ چون كه اكثر مورخين معتقدند مرگ ابان ، قبل از اين واقعه رخ داده است . مرگ ابان يا در واقعه « اجنادين » سال دوازدهم هجرى رخ داد . و يا در واقعه « مرج الصفر » سال چهاردهم . و يا در واقعه « يرموك » سال پانزدهم هجرى اتفاق افتاده است « 6 » .

--> ( 1 ) فتح البارى ، ج 9 ، ص 16 . كنز العمال ، ج 2 ، ص 370 ، 371 و 368 به نقل از : ابن ابى داود و ابن الانبارى . ( 2 ) فتح البارى ، ج 9 ، ص 17 . طبقات ابن سعد ، ج 3 ، قسم 2 ، ص 62 . تهذيب التهذيب ، ج 1 ، ص 188 . كنز العمال ، ج 2 ، ص 373 به نقل از : ابن سعد . و التمهيد فى علوم القرآن ، ج 1 ، ص 282 . ( 3 ) فتح البارى ، ج 9 ، ص 13 . ( 4 ) كنز العمال ، ج 2 ، ص 373 به نقل از ابن سعد . ( 5 ) فتح البارى ، ج 9 ، ص 16 و 18 . ( 6 ) البداية و النهاية ، ج 7 ، ص 340 .